(ĐCSVN) - Hội nghị Thượng đỉnh các nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 khai mạc tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất;  Chính phủ Syria giành được quyền kiểm soát thành phố miền Bắc Aleppo; Hội nghị về Libya có bước đột phá; Cục dự trữ Liên bang Mỹ lần đầu tiên tăng lãi suất trong năm 2016; Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu tập trung vào một loạt vấn đề cấp bách; Nga - Nhật khai thông bế tắc về tranh chấp chủ quyền lãnh thổ... là một số tin tức nổi bật tuần qua.

Hội nghị Thượng đỉnh các nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 

Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân tại
 Hội nghị Thượng đỉnh các nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11. (Ảnh: TTXVN)

Ngày 12/12, Hội nghị Thượng đỉnh các nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 khai mạc tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân dẫn đầu đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam tham dự hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Quốc gia (Quốc hội) UAE, Tiến sĩ A. Al Qubaisi cho biết, Hội nghị Thượng đỉnh các nữ Chủ tịch Quốc hội là nơi tập hợp các nhà lãnh đạo Quốc hội, các bộ trưởng, các nhà khoa học trong lĩnh vực tư nhân, các lãnh đạo cộng đồng. Vì tương lai chung không chỉ là trách nhiệm của các nhà lập pháp, nhất là việc tối ưu hóa các lợi ích của tương lai cũng như đối phó với những thách thức chung.

Chủ tịch Hội đồng Liên bang Quốc gia (Quốc hội) UAE bày tỏ tin tưởng rằng những thách thức lớn mà thế giới đang phải đương đầu không phải là thách thức duy nhất, do vậy, cùng nhau hành động đóng vai trò rất quan trọng.

Cho rằng động lực cho quá trình toàn cầu hóa là các lợi ích về kinh tế, Tiến sĩ A. Al Qubaisi đánh giá Hiệp định Paris mới được ký kết cho thấy toàn cầu hóa đang là tâm điểm của các chương trình nghị sự.

Bởi vậy, các nữ Chủ tịch Quốc hội trên thế giới cần hợp tác để ứng phó với thách thức toàn cầu chung.

Nữ Chủ tịch Quốc hội UAE cho rằng, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, sự phát triển của kinh tế cho thấy một tương lai mới đang được định hình, trong đó thế giới đang phải đối phó với những thách thức mới, những thách thức không chỉ đến trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, mà còn trong các lĩnh vực khác nữa.

Câu hỏi đặt ra là “chúng ta sẽ làm gì, tương lai sẽ định hình chúng ta hay chúng ta sẽ định hình tương lai?".

Tiến sĩ A. Al Qubaisi nhấn mạnh mong muốn "ứng phó với những thách thức để định hình tương lai tốt đẹp hơn cho các thế hệ tương lai, để các thế hệ tương lai của chúng ta không phải đối mặt với những thách thức như vậy nữa”.

Chủ tịch Quốc hội UAE cho rằng, cùng nhau hành động không còn là khẩu hiệu xa lạ với các nữ Chủ tịch Quốc hội cũng như với hội nghị.

Các nữ Chủ tịch Quốc hội đóng vai trò rất quan trọng trong định hình tương lai ở quốc gia của họ cũng như trong việc bảo vệ lợi ích của người dân và các thế hệ tương lai.

Phụ nữ hiện đang là trung tâm của sự phát triển của xã hội. Họ cũng là những nhà đầu tư lớn nhất vào hòa bình và an ninh quốc tế. Họ cũng có năng lực đóng góp vào việc bảo vệ các thế hệ tương lai.

Tiến sĩ A. Al Qubaisi khẳng định “Hội nghị thượng đỉnh đã thể hiện rất rõ niềm tin chúng ta có thể đạt được những tầm nhìn mà chúng ta đã cùng nhau xây dựng”.

Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) S. Chowdhury đánh giá, Hội nghị Thượng định các nữ Chủ tịch Quốc hội trên thế giới đã có bước phát triển vượt bậc.

Hội nghị lần đầu tiên năm 2005 chỉ có 19 người đại diện cho lãnh đạo Quốc hội trên thế giới. Hội nghị năm 2016 đã có tới 52 nhà lãnh đạo Quốc hội trên thế giới tham gia.

Tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham gia cùng 5 nữ Chủ tịch Quốc hội khác chủ trì phiên thứ 3 có chủ đề “Đoàn kết bảo vệ một hành tinh khỏe mạnh”. Chủ tịch Quốc hội đã đưa ra 5 đề xuất và cùng các nữ Chủ tịch Quốc hội thảo luận về việc làm thế nào để tăng cường vai trò của nữ giới, đặc biệt là các nữ nghị sỹ trong việc đoàn kết để bảo vệ một hành tinh khỏe mạnh, một hành tinh xanh.

Quân đội Chính phủ Syria giành được quyền kiểm soát thành phố miền Bắc Aleppo

Ngày 13/12/2016, các hãng truyền thông quốc tế dẫn nguồn tin quân đội Syria cho hay, lực lượng của Chính phủ Syria cùng các lực lượng đồng minh đã giành được quyền kiểm soát hoàn toàn đối với tất cả các quận trong thành phố Aleppo. Truyền hình nhà nước Syria cũng đưa tin các lực lượng chính phủ và đồng minh hiện đã kiểm soát 99% các khu vực do quân nổi dậy chiếm giữ ở Aleppo.

Trong 1 tháng qua, quân đội chính phủ Syria đã tiến hành chiến dịch tấn công quy mô lớn ở Aleppo - thành phố lớn nhất và là trung tâm thương mại, công nghiệp quan trọng nhất, là chiến trường quyết định. Cuộc chiến ở đây được các bên tham chiến coi là “có tính chiến lược” bởi bên nào chiến thắng sẽ chiếm ưu thế rất lớn trên bàn đàm phán, định đoạt các điều kiện để giải quyết cuộc khủng hoảng tại Syria.

Sau khi quân đội Syria kiểm soát được thành phố Aleppo, công tác sơ tán dân thường đã được thực hiện ngay khi thỏa thuận ngừng bắn tại thành phố Aleppo được nối lại và bắt đầu có hiệu lực vào sáng 15/12. Tính đến cuối ngày 15/12, hơn 3.000 dân thường và hơn 40 người bị thương, bao gồm cả trẻ em đã được sơ tán. Tuy nhiên, hiện vẫn còn 50.000 người mắc kẹt ở Aleppo, bao gồm 40.000 dân thường. Đặc phái viên Liên hợp quốc về Syria, Staffan de Mistura, cảnh báo, trong 10.000 người còn lại bao gồm khoảng từ 1.500 đến 5.000 tay súng và gia đình họ sẽ được đưa đến thành phố Idlib miền Bắc Syria. Ông cho rằng Liên hợp quốc cần cho phép bổ sung lực lượng quan sát viên tới Syria để đảm bảo tiến trình sơ tán và hoạt động cứu trợ diễn ra suôn sẻ, không xảy ra bất cứ cuộc trả đũa nào.

Mặc dù việc quân đội Chính phủ Syria kiểm soát được hoàn toàn các khu vực ở thành phố Aleppo từng rơi vào tay các nhóm đối lập là một dấu hiệu đầy tích cực cho thấy chiến thắng vang dội của quân đội nước này, nhưng theo nhận định của các chuyên gia phân tích chắc chắn tình hình tại Aleppo nói riêng và Syria nói chung vẫn sẽ diễn biến cực kỳ phức tạp.

Sự hiện diện cùng lúc của nhiều cường quốc hậu thuẫn các phe khác nhau tại Syria đang làm dấy lên những lo ngại về một lộ trình hướng tới hòa bình không mấy suôn sẻ. Ngay tại thời điểm này, quan điểm của Nga và Mỹ vẫn có những khác biệt cơ bản. Trong khi Nga khẳng định, chỉ có việc hỗ trợ chính quyền Syria mới có thể giúp lực lượng của Tổng thống Al-Assad đánh bại được IS thì Mỹ và các nước phương Tây lại chỉ trích chiến lược cứng rắn của quân đội Chính phủ Syria gây ra nhiều thù hận và mở đường cho IS trỗi dậy.

Hội nghị về Libya có bước đột phá

Ngày 13 và 14/12/2016, tại thủ đô Cairo của Ai Cập đã diễn ra Hội nghị về Libya với sự tham gia của đại diện chính phủ Libya và các phe phái đối lập. Hội nghị đã đưa ra một Tuyên bố về các nguyên tắc và 5 đề xuất sửa đổi một thỏa thuận do Liên hợp quốc hậu thuẫn hồi năm 2015, nhằm mục đích thành lập một chính phủ đoàn kết tại Libya.

Theo tuyên bố, các bên khẳng định có 4 nguyên tắc chính cần phải được đảm bảo trong quá trình chuyển tiếp chính trị tại Libya: đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ Libya, hỗ trợ cho các tổ chức nhà nước, nước ngoài không được can dự vào công việc nội bộ của Libya và duy trì một nhà nước dân sự.

Năm đề xuất sửa đổi thỏa thuận do Liên hợp quốc làm trung gian hồi năm 2015, bao gồm: cải tổ bộ máy của Ủy ban đối thoại quốc gia Libya (LNDC) nhằm cân bằng lợi ích của tất cả các phe phái tại nước này; sửa đổi quyền hành của Tổng tham mưu trưởng quân đội Libya được nêu trong điều 8 của thỏa thuận năm 2015; bảo đảm tính độc lập của quân đội Libya như một lực lượng phi đảng phái, phi chính trị; cải cách Hội đồng Nhà nước Libya có sự tham gia của các thành viên của Đại hội nhân dân toàn quốc (GNC); tái cơ cấu Hội đồng Tổng thống Libya và hệ thống ra quyết định.

Cuộc khủng hoảng chính trị ở Libya đã được 5 năm. Sau khi làn sóng “Mùa xuân Arab” lật đổ nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi kết thúc vào năm 2011, Libya lại tiếp tục chìm trong bất ổn do những chia rẽ về chia sẻ quyền lực giữa các phe phái, đẩy đất nước Libya rơi vào tình trạng tồn tại song song hai chính phủ đối địch.

Lợi dụng sự hỗn loạn quyền lực này, Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã tìm cách mở rộng địa bàn hoạt động ở Libya, đồng thời tiến hành nhiều cuộc tấn công vào các mỏ dầu - ngành công nghiệp mang đến phần lớn của cải cho Libya. Các mỏ dầu tại Libya gần như bị tê liệt khi các nhóm phiến quân đang tranh giành quyền kiểm soát. Trong báo cáo vừa công bố, Lầu Năm góc ước tính IS hiện có tới 6.000 phiến quân đang hoạt động tại Libya và tiếp tục lôi kéo người nước ngoài gia nhập.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế hy vọng việc đại diện chính phủ Libya và các phe phái đối lập đưa ra 5 đề xuất nhằm chấm dứt khủng hoảng sẽ là “chìa khóa” đem lại hòa bình và ổn định cho quốc gia Bắc Phi này.

Cục dự trữ Liên bang Mỹ lần đầu tiên tăng lãi suất trong năm 2016

Sau nhiều lần trì hoãn, ngày 14/12/2016, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã công bố quyết định nâng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm phần trăm, từ biên độ 0,25%-0,5% lên 0,5%-0,75%. Đây là lần đầu tiên FED nâng lãi suất trong vòng 1 năm qua, lần duy nhất trong năm 2016 và là lần tăng thứ hai trong gần một thập kỷ qua của FED.

Đây là điều đã được dự báo từ trước trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đã có nhiều khởi sắc và phục hồi mạnh mẽ thời gian qua. Thêm vào đó là những cam kết của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đưa ra nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đã cho phép FED lạc quan để tăng lãi suất cơ bản thêm 25%.

Các quan chức của FED cho biết họ dự kiến sẽ tiến hành ba đợt tăng lãi suất trong năm 2017, theo đó sẽ nâng lãi suất lên mức 1,4% vào cuối năm sau, sau đó sẽ tăng tiếp lên 2,1% vào cuối năm 2018.

Quyết định tăng lãi suất của FED được coi là một tín hiệu khả quan, cho thấy các điều kiện tài chính của nền kinh tế đầu tàu thế giới đã ổn định sau cuộc suy thoái 2007-2008. Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cho rằng động thái nâng lãi suất của FED có thể sẽ gây áp lực cho các nền kinh tế đang phát triển, đặc biệt là các nền kinh tế vốn vay mượn quá nhiều bằng đồng bạc xanh. Bởi khi FED nâng lãi suất sẽ khiến thế giới thiếu đồng USD và nền kinh tế sẽ suy giảm tính thanh khoản. Các quốc gia khác sẽ gặp phải những rủi ro khác nhau liên quan đến việc đồng USD tăng giá, tùy thuộc hoàn cảnh từng nước căn cứ trên các yếu tố như dự trữ ngoại tệ, nợ công bằng đồng USD, cán cân tài khoản vãng lai, tổng sản lượng của từng nước.

Do đó, điều quan trọng bây giờ là ngân hàng trung ương các nước cần tiếp tục có những điều chỉnh chính sách để phù hợp với những cam kết của chính quyền Tổng thống đắc cử Donald Trump về cắt giảm thuế, tăng cường chi tiêu vào cơ sở hạ tầng và bãi bỏ một số quy định nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu tập trung vào một loạt vấn đề cấp bách

Ngày 15/12/2016 tại Brussels (Vương quốc Bỉ) đã diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu. Đây là hội nghị thượng đỉnh cuối cùng trong năm 2016 của Liên minh châu Âu, đánh dấu một năm đầy biến động đối với liên minh này. Hội nghị lần này có một chương trình nghị sự dày đặc về các vấn đề nóng như Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit), quan điểm của Liên minh châu Âu đối với nước Nga và thỏa thuận với Hà Lan về Hiệp định liên kết Liên minh châu Âu - Ukraine.

Về vấn đề Syria, lãnh đạo các nước thành viên Liên minh châu Âu cam kết tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho người dân Syria đang mắc kẹt trong thành phố Aleppo thông qua các chuyến viện trợ lương thực thực phẩm và thuốc men.

Về vấn đề Brexit, 27 nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã thống nhất về kế hoạch đàm phán đưa Anh rời khỏi khối này, theo đó cam kết hành động nhanh chóng và phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm Anh không dễ dàng có được một thỏa thuận rút lui "êm ái", tạo tiền lệ xấu cho những thành viên khác trong "mái nhà chung" Liên minh châu Âu.

Về vấn đề người di cư, Liên minh châu Âu đánh giá việc thực thi thỏa thuận giữa Liên minh châu Âu và Thổ Nhĩ Kỳ ký kết vào hồi tháng 3/2016 là rất quan trọng. Thỏa thuận cho phép giảm đáng kể làn sóng người di cư từ Thổ Nhĩ Kỳ qua biển Aegean đến Hy Lạp. Do đó, Liên minh châu Âu khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ và các đối tác châu Phi nhằm ngăn chặn dòng người nhập cư trái phép đổ vào khối này.

Liên quan đến Hiệp định liên kết Liên minh châu Âu - Ukraine vốn đang bị bế tắc do chưa được thông qua ở Hà Lan, tại hội nghị này, các nước Liên minh châu Âu đã đạt được thỏa thuận với Hà Lan nhằm mở đường cho Nghị viện nước này phê chuẩn hiệp định với Ukraine. Hiệp định này vốn bị bế tắc tại Hà Lan khi tháng 4/2016 vừa qua nó đã không vượt qua được cuộc trưng cầu ý dân tại nước này.

Cũng tại hội nghị, Liên minh châu Âu quyết định kéo dài thêm 6 tháng lệnh trừng phạt kinh tế áp đặt lên Nga từ năm 2014 liên quan đến vấn đề Ukraine.

Như vậy, khép lại năm 2016, các nhà phân tích nhận định, Liên minh châu Âu đã trải qua một năm với nhiều biến động nhất trong nhiều thập kỷ qua. Hiện Liên minh châu Âu đang ở vào một giai đoạn mang tính thử thách sống còn mà chỉ có sự đoàn kết cao độ của 27 quốc gia thành viên mới có thể giúp liên minh vượt qua sóng gió.

Nga - Nhật khai thông bế tắc về tranh chấp chủ quyền lãnh thổ

Ngày 15 và 16/12/2016, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có chuyến thăm Nhật Bản. Đây là chuyến thăm chính thức Nhật Bản đầu tiên của một Tổng thống Nga trong 11 năm qua. Chuyến thăm lẽ ra được thực hiện trong năm 2014 nhưng đã nhiều lần bị hoãn do các mối quan hệ giữa Nga với Nhóm các nền kinh tế phát triển G7 (mà Nhật Bản là một thành viên) trở nên xấu đi sau sự kiện sáp nhập Crimea vào LB Nga.

Tại đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc hội đàm với Thủ tướng nước chủ nhà Shinzo Abe. Nhật Bản và Nga đã nhất trí tiến hành đàm phán về các hoạt động chung trên các hòn đảo tranh chấp hiện do Nga kiểm soát và gọi là Nam Kuril trong khi Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc. Việc bắt đầu đàm phán về những hoạt động kinh tế chung của hai nước là một "bước tiến quan trọng" hướng tới việc ký kết một hiệp ước hòa bình. Hai nhà lãnh đạo đều có cùng quan điểm cho rằng các hoạt động kinh tế chung sẽ không làm tổn hại lập trường của mỗi nước liên quan đến hiệp ước này. Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí khôi phục các cuộc tiếp xúc quân sự vốn bị đóng băng, cũng như các cuộc tiếp xúc theo thể thức "2+2".

Việc tìm ra được giải pháp cho những bất đồng về lịch sử vốn tồn tại giữa hai nước trong chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Nga Putin lần này cho thấy nỗ lực của hai nước nhằm sớm bình thường hóa quan hệ./.

Tô Chu (tổng hợp)